Śląska scena rozrywkowa nie zyskałaby tak na znaczeniu, gdyby nie nazwisko Makula. Artysta zasłynął swym niekonwencjonalnym poczuciem humoru oraz umiejętnością adaptacji do otaczającej go rzeczywistości. Podchodząc z żartem, lecz też dużą wrażliwością do problemów codzienności stał się jednym z najważniejszych twórców posługujących się językim slaskim.
Marian Makula z pewnością należy do grona ważniejszych autochtonicznych twórców, świadomie czerpiących swoje inspiracje ze śląskiej kultury. Stara się ją aktywnie ubogacać poprzez realizacje swoich spektakli teatralnych w języku śląskim.
Urodzony w Rudzie Śląskiej Marian Makula to artysta wszechstronny. Prócz pisania sztuk teatralnych, jest aktorem, satyrykiem, poetą, muzykiem. Sławę zdobył w latach 80 tych, gdy występował w kabaretach „Cmok”, „Rak” i „Raki z Nowej Paki”. Największym osiągnięciem jego kariery, jest zdecydowanie „Pomsta”, która miała premierę w 1997 roku . Jest to wodewil napisany na kanwie „Zemsty” Aleksandra Fredry. W tej sztuce wszystkie, dialogi prowadzone są w języku śląskim, a akcja napisana jest tak, by wpisać się w realia śląskiej codzienności. Makula podobnie postąpił w przypadku „Zolyt”, na podstawie „Ożenku” Mikołaja Gogola oraz „Jej Zacności Dulcyny”, na kanwie „Moralności Pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej. Warto również wspomnieć, że Marian Makula wystąpił w 4 filmach fabularnych, w reżyserii słynnego śląskiego reżysera Lecha Majewskiego, będącego członkiem Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej. Najnowszym „dzieckiem” ich współpracy jest „Bridgitte Bardot Cudowna”, do którego zdjęcia powstały między innymi w Zabrzu i w Katowicach.
W 2013 Marian Makula założył i został prezesem SWATu (Stowarzyszenia Wykonawców, Animatorów i Twórców Górnego Śląska). SWAT za swoją misję obrało, propagowanie śląskiej kultury w mediach instytucjach i społeczeństwie, oraz wspieranie lokalnych artystów. Dzięki temu, że Makula jest prezesem Stowarzyszenia, mogło ono objąć pod swój mecenat jego główny projekt Teatr Górnośląski, dzięki niemu właśnie, możliwe było wystawianie sztuk artysty. Pierwotnie obiekt miał się mieścić w bytomskiej restauracji, „Belford”. Huczne otwarcie nastąpiło w 7 października 2016 roku. Na uroczystość przybyły takie osobistości jak ówczesny prezydent Bytomia Damian Bartyla, podróżnik i pisarz Tomasz Biedzki.
Niestety niezadowalające przychody doprowadziły do sporu, a następnie do zerwania umowy z właścicielem lokalu. Teatr został bez siedziby, a SWAT postanowiło przeistoczyć Teatr Górnośląski, w teatr objazdowy. Z przykrością trzeba przyznać, że zabieg ten również nie pomógł. Teraz Teatr właściwie nie działa, nie udało się też pogodzić skłóconych stron. Ostatnie spektakle poświęcone były zbieraniu funduszy na dalszą działalność Teatru. Na początku 2023 jego firma Agencja Artystyczna Makula, ze względu na problemy zdrowotne artysty, zawiesiła swą działalność, pozostawiając swoje obowiązki SWATowi.
Pod przywództwem Makuli, Teatr Górnośląski zdobył uznanie krytyków i publiczności, a także liczne nagrody na festiwalach teatralnych. Jego wyraziste sztuki, łączące lokalne tradycje ze sztuką światową to zdecydowanie przełomowe rozwiązanie. Dzięki temu, że odkrył sposób jak to robić, jego sztuki zyskały oddane grono widzów, które stale się powiększało, nawet o te osoby, które z regionalizmem nie mają wiele wspólnego. Z wielkim żalem, obserwujemy więc zawieszenie jego działalności kulturalnej
Dzięki swojej ciężkiej pracy, miłości do regionu, a również zabawnemu poczuciu humoru Marian Makula zapisał się na trwałe w historii kulturalnego krajobrazu Śląska. Jego przełomowa twórczości przyniósła radość widowni, stawiając kamień milowy w syntezie sztuki regionalnej z tą światową.
Pozostaje nam życzyć, Panu Marianowi Makuli jak najszybszego powrotu do zdrowia, i kontynuowania działalności artystycznej, bez której śląska estrada nie byłaby taka sama.
Polscy i niemieccy żołnierze przez dziesięć dni ratowali materialne pozostałości jednego z największych kompleksów obozów jenieckich Wehrmachtu. Pracowali razem, ale nie stali wobec tego miejsca z takim samym historycznym ciężarem. Dla Polaków była to opieka nad pamięcią ofiar. Dla Niemców – konfrontacja ze zbrodniami własnego państwa. Konsul Republiki Federalnej Niemiec w Opolu Marlen Sulzer nie próbowała tej różnicy zacierać.
II Kongres Śląskich Samorządowców otworzył więcej pytań, niż przyniósł odpowiedzi. Wyraźnie wybrzmiał postulat budowania na Górnym Śląsku otwartej, europejskiej tożsamości regionalnej, obejmującej wszystkich mieszkańców. Trudno jednak nie zapytać, czy realizując ten projekt, Śląscy Samorządowcy wzmacniają społeczność, z której wyrośli, czy przeciwnie – proponują kierunek prowadzący do stopniowej erozji jej kulturowej odrębności.
Z inicjatywy niemieckich mieszkańców Bytomia dawny pruski burmistrz miasta ponownie „usiadł” przed swoim domem. Rada Miejska wyraziła zgodę, miejska spółka wyłożyła pieniądze i przed willą Georga Brüninga stanęła ławeczka z jego podobizną. Współczesny Bytom nie potraktował go jak kogoś obcego. Uznał go za część własnej historii.
© Spectrum.direct
45-676 Opole, ul. Miodowa 1
E-mail: redakcja@spectrum.direct
