Co dziś wydawałoby się nieomal absurdalną propozycją, w pierwszych latach istnienia VdG było możliwe. Na deskach Teatru im. Jana Kochanowskiego w Opolu powstała niemieckojęzyczna inscenizacja musicalu „Aus dem Leben eines Taugenichts”, której artystycznym opiekunem był zmarły przed kilkoma dniami Maciej Prus.
Jest dziś poza jakakolwiek wyobrażeniem, by VdG mógł wyprodukować musical zrealizowany profesjonalnymi środkami. Tymczasem w 1992 roku na deskach teatru im. Kochanowskigo w Opolu powstała niemieckojęzyczna inscenizacja „Aus dem Leben eines Taugenichts”( Z życia Nicponia) Josepha von Eichendorffa. Opiekunem artystycznym projektu był jeden z ówczesnych, najwybitniejszych polskich reżyserów teatralnych i operowych Maciej Prus.
Maciej Prus ukończył Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Krakowie i w pierwszych latach po studiach pracował jako aktor w Teatrze Starym w Krakowie. Później związał z Teatrem 13 Rzędów Jerzego Grotowskiego w Opolu, gdzie występował w latach 1962 do 1963. Jego kariera reżyserska zaczęła się od współpracy z Konradem Swinarskim, którego matka uważała się za Niemkę. Wspólnie ze Swinarskim zrealizowali w Teatrze Starym w Krakowie „Nie-Boską komedię”. Samodzielnie zadebiutował w 1968 roku inscenizacją Leona Kruczkowskiego „Pierwszy dzień wolności”.
Prus był później był dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Dramatycznego mieszczącego się w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Artysta realizował swoje inscenizacje teatralne i operowe w Teatrze Narodowym w Warszawie, Teatrze Nowym w Łodzi, w Teatrze Słowackiego w Krakowie, w Teatrze Polskim w Wrocławiu, czy w Teatrze Polskim w Poznaniu. Za swoje realizacje otrzymał cały szereg nagród, między innymi był laureatem Nagrody Głównej w XVI Opolskich Konfrontacjach Opolskich w roku 1990. Artysta zmarł kilka dni temu.
Pomimo, że Maciej Prus był w 1992 roku dyrektorem naczelnym i artystycznym Teatru Dramatycznego w Warszawie, na prośbę ówczesnego VdG spędził kilka tygodni w Opolu, gdzie towarzyszył produkcji musicalu „Aus dem Leben eines Taugenichts”.
W przedstawieniu zagrali wspólnie studenci Wydziału Aktorskiego ówczesnej Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej, Teatralnej i Baletowej Folkwang (Obecnie Uniwersytet Artystycznych Folkwang) w Essen, oraz etatowi aktorzy Teatru im. Jana Kochanowskiego. Zatrudnienie do niemieckojęzycznej inscenizacji polskich aktorów było możliwe, ponieważ cześć scen musicalu miała miejsce we Włoszech. Większość musicalu była śpiewana, co również ułatwiło ukrycie trudności językowych polskich aktorów grających w inscenizacji.
Producentem i reżyserem musicalu był Sebastian Fikus. Autorem muzyki był pochodzący z Bytomia autochton Krzysztof Banasik. Autorem scenografii był wybitny opolski malarz i scenograf Bolesław Polnar. Autorem libretta była pochodząca również z Opola Renata Schumann. W premierze uczestniczył późniejszy Rektor Uniwersytetu Artystycznego Folkwng w Essen, prof. dr Hanns-Dietrich Schmidt. Przedstawianie było grane łącznie 8 razem i za każdym razem sala była wypełniona do ostatniego miejsca. Widzowie przyjeżdżali na przedstawienie autokarami.
Produkcja musicalu sfinansowana została w całości przez Instytut Związków Międzynarodowych (Instytut fur Auslandsbeziehungen, IfA) w Stuttgarcie.
Z Knutem Abrahamem, koordynatorem rządu Niemiec ds. współpracy polsko-niemieckiej, rozmawiamy o przyszłości polsko-niemieckiego Okrągłego Stołu w 2026 roku oraz o roli mniejszości niemieckiej, Polonii i środowisk wypędzonych – trzech społeczności, które mimo odmiennych doświadczeń historycznych stoją dziś wobec podobnych wyzwań.
W systemach autorytarnych państwo nie musi nikogo fizycznie eliminować, by uznać czyjeś życie za mniej warte. Wystarczy, że potraktuje je jako koszt uboczny realizacji wyższych celów. Książka „Ołowiane dzieci” Michała Jędryki pomaga zrozumieć, dlaczego autochtoni domagają się dziś odrębności.
Czym dziś jest Śląskość, a czym Niemieckość na Górnym Śląsku – i czy te dwie tożsamości muszą ze sobą konkurować? W rozmowie dla Spectrum.direct dr Tomasz Hutsch, wiceprzewodniczący stowarzyszenia Regios, mówi o tożsamości miejsca, kondycji mniejszości niemieckiej oraz potencjalnej współpracy ponad podziałami środowiskowymi. To pogłębiona, momentami polemiczna refleksja o języku, pamięci i przyszłości regionu, który – jak podkreśla rozmówca – pozostaje unikatowy w skali Europy.
© Spectrum.direct
45-676 Opole, ul. Miodowa 1
E-mail: redakcja@spectrum.direct
