4.8.2021
No items found.

Marsze śmierci

Śląskie miasta odwiedza wystawa o dramacie, jaki wydarzył się w 1945 roku

Historia Śląska w XX wieku ulegała wielokrotnym manipulacjom. Podporządkowywano ją różnym politycznym interesom. W konsekwencji mieszkańcy tej ziemi wyrobili sobie czasami bardzo różne wyobrażenia o wydarzeniach, które kształtowały jej oblicze. Wędrująca przez miasta Górnego Śląska dwujęzyczna wystawa “Obcy hajmat?” próbuje historie regionu od średniowiecza po współczesność rzetelnie na nowo uporządkować.

Wystawa Pyskowice
Eliza Zawadzka

Historia Śląska w XX wieku ulegała wielokrotnym manipulacjom. Podporządkowywano ją różnym politycznym interesom. W konsekwencji mieszkańcy tej ziemi wyrobili sobie czasami bardzo różne wyobrażenia o wydarzeniach, które kształtowały jej oblicze. Wędrująca przez miasta Górnego Śląska dwujęzyczna wystawa “Obcy hajmat?” próbuje historie regionu od średniowiecza po współczesność rzetelnie na nowo uporządkować.

Wojna na pruskim Górnym Śląsku rozpoczęła się pod koniec 1944 roku. Na niebie pojawiły się amerykańskie i brytyjskie bombowce burzące fabryki i mosty. Później przetoczyły się publicznymi drogami kolumny wygłodzonych prawie na śmierć więźniów obozów koncentracyjnych pędzonych przez funkcjonariuszy SS. Pozostawały po nich sterty pomordowanych w drodze ofiar. Wśród nich było wielu Niemców. Dopiero teraz większość Górnoślązaków zrozumiała rozmiar zbrodni, jakich dopuścił się reżim hitlerowski. A w styczniu 1945 roku wkroczyła tu Armia Czerwona dokonując grabieży, gwałtów i licznych morderstw ludności cywilnej. Kiedy przetoczył się front, tysiące Autochtonów zamkniętych zostało w obozach dla przesiedleńców. Tysiące z nich straciło tam życie. O wydarzeniach tych mówi wystawa “Obcy hajmat? Śląsk w 1945 roku i latach powojennych”, dla której rok 1945 jest przełomowym wydarzeniem w historii regionu. Kuratorzy wystawy, dr Lars-Arne Dannenberg, dr Matthias Donath i Maria Suchan snują swoja opowieść od XIII wieku po współczesność. Próbują wyjaśniać powstające na przestrzeni wieków podziały językowe. Mówią o mechanizmach, które doprowadziły do społecznej akceptacji narodowego socjalizmu. Kolejny etap tej opowieści dotyczy czasów między 1939 a 1944 rokiem, oraz wydarzenia frontowe z 1945 roku. Omawia proces kształtowania się granic, sytuacje na Śląsku w latach powojennych i mechanizmy, które doprowadziły do powstania mniejszości niemieckiej. Wystawa podobała mi się, przedstawiona jest w bardzo przejrzysty sposób, duża ilość informacji jest ze sobą powiązana i zrozumiała. Zaimponowała mi wielka liczba archiwalnych zdjęć, dzięki którym łatwiej było mi zrozumieć historię regionu. Organizatorem wystawy jest Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej w Opolu. Projekt sfinansowany został ze środków Saksońskiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Konsulatu Republiki Federalnej Niemiec w Opolu. Początkowo wystawa zaprezentowana została w Opolu, później pokazano ją w Gliwicach, a obecnie zobaczyć można ją na dziedzińcu Miejskiego Ośrodka Kultury i Sportu w Pyskowicach. Każdy, kogo interesują korzenie własnej tożsamości, wystawę powinien obejrzeć.

Eliza Zawadzka

‍

This is some text inside of a div block.
Autor:
Natalia Klimaschka

Więcej artykułów

Malepartus
Historia
Kultura
Polityka

Śląscy książęta na polskim tronie?

Od zawsze wiadomo, że relacje towarzyskie przekładają się na politykę. Na początku XX wieku należący do Thiele-Wincklerów pałacyk Malepartus w Zawadzkiem gościł cesarza Wilhelma II i ludzi z jego otoczenia. Organizowane tutaj polowania służyły nie tylko łowom, lecz także politycznym rozmowom i układankom. Podczas I wojny światowej śląscy książęta nie ukrywali zainteresowania polską koroną.

Czytaj dalej
Helmut Sauer Preis
Kultura
Ludzie

W poszukiwaniu nowych impulsów

Młodzi ludzie mają nie tylko pielęgnować niemieckie dziedzictwo, lecz tworzyć na jego fundamencie nowe formy ekspresji i nowe wartości. Inspiracji do takich działań ma służyć nagroda im. Helmuta Sauera. Ma ona również zbliżać młodych ludzi o niemieckich korzeniach, żyjących w trzech częściach historycznego Śląska.

Czytaj dalej
...
Historia
Ludzie
Sztuka

Kopciuszek nie był sam

Autochtoni na XIX-wiecznym Śląsku mogli zapewne spierać się, która z dwóch arystokratycznych rezydencji robi większe wrażenie. Czy był to pałac w Kopicach, związany z Johanną Gryczik – słynnym „śląskim Kopciuszkiem”. Czy może pałac w Świerklańcu, wzniesiony dla Esthery Lachmann, która była biedną krawcową. To dla niej stracił głowę jeden z najzamożniejszych górnośląskich przemysłowców i arystokratów, Guido Henckel von Donnersmarck. I to według jej planów zbudował rezydencje, która rozmachem budziła zazdrość arystokratów i przemysłowców całej Europy.

Czytaj dalej