Globalne tropy śląskości

Autor „Reisememoiren” jest doktorantem na Uniwersytecie w Heidelbergu i w centrum jego zainteresowań stoją kwestie językoznawcze. Te zainteresowania nie są przypadkowe i wynikają z ciągle powracających pytań o własną tożsamość.

Kubik jest przekonany, że śląskości nie można opisać się za pomocą języka polskiego, czy niemieckiego. Poczucie śląskości definiuje się u niego przez wielojęzyczność. Jest ona tym elementem, który ma spajać tą społeczność. U Kubika wielojęzyczność nie jest pustym sloganem, tylko kluczem do postrzegania rzeczywistości. Jest także fundamentem do refleksji na temat regionalnej tożsamości.

Sam siebie określa jako Niemca ze Śląska, Ślązaka z Niemiec, bądź Europejczyka spod Góry św. Anny. Śląski i niemiecki to języki, które są najbliższe jego sercu. Kubik bowiem urodził się w rodzinie zakorzenionej na tej ziemi od pokoleń.

Autor w poszukiwaniach własnej tożsamości starał się odwiedzać regiony, gdzie ludzie na co dzień posługują się jednocześnie kilkoma językami. Stąd też naturalna jest jego fascynacja południowym Tyrolem.

Z podobnych powodów przebywał wśród Ślązaków mieszkających w Stanach. Również i ta społeczność posługuje się na co dzień wieloma językami jednocześnie. Kubik napisał nawet wcześniej kilka prac naukowych na temat swoich ziomków, których przodkowie wyemigrowali do Teksasu w XIX wieku. W naturalny sposób utracili oni kontakt ze swoją dawną ojczyzną i z procesami społeczno-politycznymi, które miały tu w kolejnych dziesięcioleciach miejsce. Autor stara się u nich dostrzec jak najwięcej elementów, które świadczyłyby o ich śląskim pochodzeniu.

W czasie jego podróży interesowało go przede wszystkim, w jaki sposób wielojęzyczność odwzorowuje się na tożsamości w różnych konstelacjach kulturowych. Zadawał sobie pytanie, kto i w jakich okolicznościach używa określonych języków.

Zresztą sama książka jest manifestem wielojęzyczności, gdzie różne fragmenty, bez tłumaczenia występują w różnych językach. Bez znajomości kilku języków książka jest w ogóle niezrozumiała. Zapewne dla spotęgowania tego wrażenia książka opatrzona została angielskojęzycznym posłowiem. Napisał je pochodzący z Koźla, a mieszkający na stałe na emigracji w Wielkiej Brytanii, prof. Tomasz Kamusella.

Książka „Reisememoiren” miała swoją premierę w sklepie „AJNCLA” na katowickim Nikiszowcu. Spotkanie z autorem prowadzone było w dwóch językach - w niemieckim oraz śląskim. Pierwszą, niemiecką część spotkania poprowadził Markus Bonczkowitz, a drugą - po śląsku - Arnold Langer.

‍