29.1.2021
No items found.

Bluesowe wspomnienia

Mija 6. rocznica śmierci Jana „Kyksa” Skrzeka

„Gdy odszedłeś, płacze blues” – Takimi słowami wspominał swojego zmarłego młodszego brata Józef Srzek. I rzeczywiście śmierć Jana „Kyksa” Skrzeka to niepowetowana strata dla śląskiej sceny muzycznej. Chociaż od niespodziewanej śmierci bluesmana minęło już sześć lat to pozostawił po sobie wyrwę, której nikt już godnie nie zapełni. Spuścizną muzyka to wyjątkowe melodie i teksty śpiewane przez niego w ślunskiej gołdce.

Jan Kyks Skrzek

„Gdy odszedłeś, płacze blues” – Takimi słowami wspominał swojego zmarłego młodszego brata Józef Srzek. I rzeczywiście śmierć Jana „Kyksa” Skrzeka to niepowetowana strata dla śląskiej sceny muzycznej. Chociaż od niespodziewanej śmierci bluesmana minęło już sześć lat to pozostawił po sobie wyrwę, której nikt już godnie nie zapełni. Spuścizną muzyka to wyjątkowe melodie i teksty śpiewane przez niego w ślunskiej gołdce.


Jan Skrzek był postacią wyjątkową na scenie muzycznej. Potrafił grać na fortepianie i harmonijce ustnej. Wprawne ucho rozpoznawało utwory Skrzeka po raptem kilku dźwiękach. Swoją twórczość poświęcał tematyce śląskiej. W muzyce przekazywał swoje emocje związane z pochodzeniem z Górnego Śląska i opowiadał o problemach dnia codziennego autochtonów, często posługując się śląską gołdką.

W środowisku muzycznym Kyks uznawany był za wirtuoza harmonijki ustnej i ikonę śląskiego bluesa. Miał świetny kontakt z publicznością, potrafił zbudować na swoich koncertach niesamowitą atmosferę. Przychodziło mu to z ogromną łatwością ponieważ prywatnie był serdecznym i dobrym człowiekiem. Stronił od blasku fleszy i szeroko rozumianej popularności.

Jan „Kyks” Skrzek od najmłodszych lat przejawiał zainteresowanie muzyką. Chciał podążyć w ślady starszego brata Józefa, multiinstrumentalisty (zespoły: SBB, Breakout), toteż podjął naukę gry na fortepianie. Starszy brat wspominał Kyksa w jednej z anegdot: Janek po szkole górniczej pracował w kopalni w Siemianowicach Śląskich. Podczas przerw wyciągał harmonijkę ustną i pięknie grał. Koledzy włączali megafony, a jego muzykę słychać było w całej kopalni.

W tej samej kopalni zginął wcześniej ojciec braci Skrzeków, Ludwik. Kyks tak później śpiewał w piosence „Sztajger” o swoim zmarłym ojcu: „Już na dole nie fedruja, sztajger jest mi trocha wstyd, blusa grom i blusa czuja”. Czerpał inspiracje z własnych doświadczeń, ale także obserwacji otoczenia. Pewnego dnia zauważył, że wycinane są drzewa przed jego domem, to zainspirowało go do śpiewania: „O mój Śląsku, umierasz mi w biały dzień”.

W latach 70, Jan "Kyks" Skrzek, Leszek Winder, Michał "Gier" Giercuszkiewicz i Jerzy "Kawa" Kawalec grali razem pod nazwą Apogeum, a następnie - Bezdomne Psy. W 2003 r., po śmierci Kawalca, jego miejsce zajął Mirosław Rzepa i powstała Śląska Grupa Bluesowa. Muzycy występowali na wielu scenach w Polsce. Między innymi na ważnym festiwalu Rawa Blues Festiwal.

17 stycznia 2015 roku koledzy z zespołu stracili kontakt z Kyksem. Tego samego dnia znaleziono go nieprzytomnego w jego domu. Okazało się, że muzyk przebył udar. Przewieziono go do szpitala w Katowicach-Ligocie. Niestety nie udało mu się pomóc, niespełna dwa tygodnie później, 29 stycznia 2015 roku, Jan „Kyks” Skrzek zmarł.

Na pogrzebie żegnały go tłumy przyjaciół, sympatyków i artystów. We wrześniu odsłonięto jego popiersie w Galerii Artystów na pl. Grunwaldzkim w Katowicach. Pośmiertnie, 20 kwietnia 2016 został uhonorowany przez Związek Górnośląski Nagrodą imienia Wojciecha Korfantego.


This is some text inside of a div block.
Autor:
Maria Honka-Biły

Więcej artykułów

Malepartus
Historia
Kultura
Polityka

Śląscy książęta na polskim tronie?

Od zawsze wiadomo, że relacje towarzyskie przekładają się na politykę. Na początku XX wieku należący do Thiele-Wincklerów pałacyk Malepartus w Zawadzkiem gościł cesarza Wilhelma II i ludzi z jego otoczenia. Organizowane tutaj polowania służyły nie tylko łowom, lecz także politycznym rozmowom i układankom. Podczas I wojny światowej śląscy książęta nie ukrywali zainteresowania polską koroną.

Czytaj dalej
Helmut Sauer Preis
Kultura
Ludzie

W poszukiwaniu nowych impulsów

Młodzi ludzie mają nie tylko pielęgnować niemieckie dziedzictwo, lecz tworzyć na jego fundamencie nowe formy ekspresji i nowe wartości. Inspiracji do takich działań ma służyć nagroda im. Helmuta Sauera. Ma ona również zbliżać młodych ludzi o niemieckich korzeniach, żyjących w trzech częściach historycznego Śląska.

Czytaj dalej
...
Historia
Ludzie
Sztuka

Kopciuszek nie był sam

Autochtoni na XIX-wiecznym Śląsku mogli zapewne spierać się, która z dwóch arystokratycznych rezydencji robi większe wrażenie. Czy był to pałac w Kopicach, związany z Johanną Gryczik – słynnym „śląskim Kopciuszkiem”. Czy może pałac w Świerklańcu, wzniesiony dla Esthery Lachmann, która była biedną krawcową. To dla niej stracił głowę jeden z najzamożniejszych górnośląskich przemysłowców i arystokratów, Guido Henckel von Donnersmarck. I to według jej planów zbudował rezydencje, która rozmachem budziła zazdrość arystokratów i przemysłowców całej Europy.

Czytaj dalej