11.4.2022
No items found.

Rübezahl w dziecinnym pokoju

Czeskie dzieci poznają niemieckich przodków

Zabawa jest kluczem najbardziej efektywnej nauki. To przekonanie realizuje inicjatywa Landesversammlung der deutschen Vereine in der Tschechischen Republik (Związek Stowarzyszeń Niemieckich w Czeskiej Republice). W jej ramach powstał swoisty elementarz „In der Welt von Rübezahl“ dla czeskojęzycznych dzieci. Jest on osadzony w baśniowym świecie. Dzieci uczą się z niego nie tylko języka ale również zapomnianych elementów niemieckiej historii regionu.

In der Welt von Rübezahl
fot. Natalia Klimaschka

Lucie Römer jest mamą dwójki synów, których wychowuje dwujęzycznie. Zafascynowana tajemniczą aurą baśni ze Śląska i Moraw poszukiwała więc dla swych pociech odpowiednich książek. Lucie zależało na tym, by jej dzieci mogły poznać tradycyjne podania swych przodków. Gdy jednak okazało się, że dotychczas nie powstała żadna publikacja tego rodzaju, postanowiła wziąć sprawy we własne ręce. W ten sposób powstał pomysł książki „In der Welt von Rübezahl und den Wassermännern“ (“Ve svěťě Rýbrcoula a hastrmanů”; pol. “W świecie Liczyrzepy i Wodników”), której jest autorką. Lucie Römer jest ponadto dziennikarką czeskiego tygodnika „Respekt”.

Autorka miała nadzieję, że regionalne bajki są jeszcze żywe i będzie je mogła usłyszeć z ust realnych ludzi. Przeprowadziła wiele rozmów w środowisku czeskich Niemców, ale okazało się, że żadna z przepytanych osób nie mogła sobie przypomnieć bajek z dzieciństwa. Dlatego też autorka sięgnęła po utwory spisane już kilkadziesiąt lat temu i które już niemal całkowicie zapomniano. W ten sposób udało się stworzyć wzruszającą kolekcję niemieckojęzycznych baśni. Römer przygotowała jej w takiej formie, żeby mogły być atrakcyjne dla dzieci w wieku przedszkolnym oraz wczesnej podstawówki. Ponadto pozycja została opatrzona bogatym zbiorem ilustracji, których autorem jest Jakub Šolín.

Od czeskich czy niemieckich regionalnych bajek odróżnia je to, że teksty prezentowane w książce Lucie Römer zdominowane są ogniowymi ludzikami (Feuermännchen), elfami (Venusleute), wszechobecnym Rübezahlem (Liczyrzepą) zamieszkujacym Pradziad (Altvater).

Także figury kobiece odgrywają tam bardziej aktywną rolę, niż typowo pasywne czeskie księżniczki. Wrażenie na autorce zrobiły również historie walecznych kobiet, które bronią się dzielnie przed diabłami, wodnikami czy złymi sąsiadami. Ulubioną zaś bajką autorki jest historia dotycząca powstania wioski aptekarzy, czyli Karpacza. Kult pracy i aspekty religijne są w tych bajkach silniej podkreślane, niż w bajkach czeskich.

Ponadto bajki wykorzystują naturalną ciekawość dzieci dla otaczającej przyrody i świata. Można w nich odnaleźć dla przykładu nawet opisy najpopularniejszych gatunków grzybów, które miały występować w lasach gdzie żyły bajkowe postaci. Wszystko to budzi również ciekawość do niemieckiego, bo w kulturze tego języka bajki te są nierozerwalnie osadzone.

Książka została wydana dzięki dofinansowaniu środków z niemieckiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz Czesko-niemieckiego Funduszu Przyszłości (Deutsch-Tschechischer Zukunftsfonds). Nie jest dostępna w regularnej sprzedaży, lecz można ją otrzymać całkowicie za darmo. W tym celu należy skontaktować się z sekretariatem Związku Stowarzyszeń Niemieckich w Czeskiej Republice (sekretariat[at]landesversammlung.cz). Jest pięknie wydana i stanowić będzie niewątpliwie ozdobę każdego dziecięcego pokoju. „In der Welt von Rübezahl und den Wassermännern“ została także nagrana w postaci audiobooka, w którym usłyszymy głosy m.in. aktora Daniela Bambasa, entolożki prof. Sandry Kreisslovej, czy przewodniczącego Związku Stowarzyszeń Niemieckich Martina Herberta Dzingla. Nie został on póki co jeszcze udostępniony.

This is some text inside of a div block.
Autor:
Natalia Klimaschka

Więcej artykułów

Malepartus
Historia
Kultura
Polityka

Śląscy książęta na polskim tronie?

Od zawsze wiadomo, że relacje towarzyskie przekładają się na politykę. Na początku XX wieku należący do Thiele-Wincklerów pałacyk Malepartus w Zawadzkiem gościł cesarza Wilhelma II i ludzi z jego otoczenia. Organizowane tutaj polowania służyły nie tylko łowom, lecz także politycznym rozmowom i układankom. Podczas I wojny światowej śląscy książęta nie ukrywali zainteresowania polską koroną.

Czytaj dalej
Helmut Sauer Preis
Kultura
Ludzie

W poszukiwaniu nowych impulsów

Młodzi ludzie mają nie tylko pielęgnować niemieckie dziedzictwo, lecz tworzyć na jego fundamencie nowe formy ekspresji i nowe wartości. Inspiracji do takich działań ma służyć nagroda im. Helmuta Sauera. Ma ona również zbliżać młodych ludzi o niemieckich korzeniach, żyjących w trzech częściach historycznego Śląska.

Czytaj dalej
...
Historia
Ludzie
Sztuka

Kopciuszek nie był sam

Autochtoni na XIX-wiecznym Śląsku mogli zapewne spierać się, która z dwóch arystokratycznych rezydencji robi większe wrażenie. Czy był to pałac w Kopicach, związany z Johanną Gryczik – słynnym „śląskim Kopciuszkiem”. Czy może pałac w Świerklańcu, wzniesiony dla Esthery Lachmann, która była biedną krawcową. To dla niej stracił głowę jeden z najzamożniejszych górnośląskich przemysłowców i arystokratów, Guido Henckel von Donnersmarck. I to według jej planów zbudował rezydencje, która rozmachem budziła zazdrość arystokratów i przemysłowców całej Europy.

Czytaj dalej