Od 2009 roku w środowisku niemieckiej Polonii trwają prace nad stworzeniem w Bochum centrum historycznego, które miałoby się mieścić w dawnym Domu Polskim w Bochum. Opracowanie koncepcji tej placówki, a później jej kierownictwo powierzono dr Jackowi Barskiemu. Plan ten została zatwierdzony w czasie obrad Okrągłego Stołu w 2011 roku.
Centrum jest stworzenie punktów odniesienia i miejsc pamięci, które by pomogły społeczności polskiej w Niemczech, konstruować na nowo swoją tożsamość. Tak powstała Porta Polonica (https://www.porta-polonica.de/de), która jest również ważna dla autochtonów.
Pomysł stworzenia centrum historycznego spodobał się dziesięć lat temu również przedstawicielom mniejszości niemieckiej, którzy zgłosili postulat utworzenia podobnej instytucji w Polsce. Rząd Niemiec przeznaczył na realizację pomysłu pokaźne sumy pieniędzy. Poza luźnym pomysłem zrobienie czegoś podobnego jak w Bochum ,długo nie było wiadomo, jak taka instytucja miałaby wyglądać. Ostatecznie zdecydowano się na stworzenie dwóch instytucji. Centrum dokumentacyjno-wystawienniczego oraz Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej.
I rzeczywiście, instytucja naukowa jest w środowisku mniejszości niemieckiej bardzo potrzebna. Powołano tu Radę Naukową, której skład wydaje się być gwarancją prowadzenia poważnych badań.
Zgodnie z zapowiedziami w ramach Centrum dokumentacyjno-wystawienniczego ma zostać zorganizowana stała wystawa, poświęcona historii i współczesności Niemców w Polsce. W centrum mają być organizowane również wystawy czasowe, prelekcje, wykłady i zajęcia dla młodzieży na temat historii Niemców w Polsce. Zarząd województwa z pośrednictwem Biblioteki Wojewódzki zgodził się bieżącą działalność instytucji finansować.
Młodzi ludzie mają nie tylko pielęgnować niemieckie dziedzictwo, lecz tworzyć na jego fundamencie nowe formy ekspresji i nowe wartości. Inspiracji do takich działań ma służyć nagroda im. Helmuta Sauera. Ma ona również zbliżać młodych ludzi o niemieckich korzeniach, żyjących w trzech częściach historycznego Śląska.
Autochtoni na XIX-wiecznym Śląsku mogli zapewne spierać się, która z dwóch arystokratycznych rezydencji robi większe wrażenie. Czy był to pałac w Kopicach, związany z Johanną Gryczik – słynnym „śląskim Kopciuszkiem”. Czy może pałac w Świerklańcu, wzniesiony dla Esthery Lachmann, która była biedną krawcową. To dla niej stracił głowę jeden z najzamożniejszych górnośląskich przemysłowców i arystokratów, Guido Henckel von Donnersmarck. I to według jej planów zbudował rezydencje, która rozmachem budziła zazdrość arystokratów i przemysłowców całej Europy.
Mieszkańcy Folwarku i Boguszyc co roku zapalają znicze ku pamięci niemieckich ofiar zamordowanych przez żołnierzy Armii Czerwonej w 1945 roku. Oddają hołd swoim dziadkom, zamordowanym krewnym i zgwałconym kobietom. Z czasem dojrzewała jednak świadomość, że sprawcy tych zbrodni byli także ofiarami wojny. Dziś pamięta się również o nich. To akt pojednania o szczególnym wymiarze.
© Spectrum.direct
45-676 Opole, ul. Miodowa 1
E-mail: redakcja@spectrum.direct
