Dziś pierwsza niedziela adwentu. Dzień, który kończy i jednocześnie zaczyna rok kościelny. Na Śląsku, który jak niemiecka Bawaria jest ojczyzną ludzi wiary, rozpoczyna się szczególnie bogaty w tradycje okres. Okres przygotowania i wyczekiwania na przyjście Dzieciątka Jezus…
Czytaj dalej
O śmierci Piotra Barona powiadomił mnie Sebastian Fikus. Poprosił o napisanie wspomnienia, które pragnie opublikować na portalu spectrum direct. Nie wiedziałam, że Pejter, bo tak go w gronie przyjaciół nazywaliśmy, był ciężko chory. Jeszcze w lutym słyszałam Go w doskonałej audycji Żanety Plotnik „Dobre granie extra” na antenie Radia Opole, gdzie dzielił się swoim doświadczeniem jako muzyczny couch: jak zwykle radosny, energetyczny, dowcipny, kompetentny, zaangażowany.
Czytaj dalej
Historia Śląska w XX wieku ulegała wielokrotnym manipulacjom. Podporządkowywano ją różnym politycznym interesom. W konsekwencji mieszkańcy tej ziemi wyrobili sobie czasami bardzo różne wyobrażenia o wydarzeniach, które kształtowały jej oblicze. Wędrująca przez miasta Górnego Śląska dwujęzyczna wystawa “Obcy hajmat?” próbuje historie regionu od średniowiecza po współczesność rzetelnie na nowo uporządkować.
Czytaj dalej.jpg)
Zaczęło się reakcyjnie. Erika Steinbach i środowiska przesiedleńców zamierzały stworzyć wyraźny akcent stanowiący dowód nieszczęść, jakie ich spotkały u schyłku wojny i w pierwszych latach istnienia Republiki Federalnej. Ekspozycja „Ucieczka, Wygnanie, Pojednanie” w Berlinie miała być próbą mocnego zaistnienia Śląska w niemieckiej świadomości. Wystawa tak długo budziła kontrowersje, aż ostatecznie straciła wszelki sens, bo nie opowiada już o niczym.
Czytaj dalej
Na początku lutego 2021 roku Janusz Kowalski, ówczesny wiceminister aktywów państwowych domagał się usunięcia niemieckich nazw ze stacji kolejowych w miejscowościach Chrząstowice i Dębska Kuźnia. W interpelacji do ministra infrastruktury Andrzeja Adamczyka napisał, że tablice wywołują chaos i dezinformacją podróżujących. Teraz zadecydowano, że jednak zostają.
Czytaj dalej
Nie wszyscy Autochtoni spędzają swój czas tylko przed telewizorami oglądając Netflix. W niektórych miejscowościach na Górnym Śląsku przetrwały od setek lat prawie nienaruszone lokalne społeczności, które chętnie pielęgnują swoje tradycje. Ujawniają się najczęściej w czasie różnych świąt, ale nie tylko. Taką okazją tradycyjnych praktyk jest Noc Świętojańska, najkrótsza w roku. Jest to okazja do palenia ognisk i różnych innych tajemniczych praktyk. Uczestniczą w nich nawet Autochtoni mieszkający w Niemczech.
Czytaj dalej
Ambasador Niemiec w Polsce Arndt Freytag von Loringhoven rozmawiał ze Spectrum.direct o perspektywach stosunków polsko-niemieckich po wyborach do Bundestagu we wrześniu 2021 roku. Sondaże wyborcze przewidują wielki sukces Partii Zielonych „Die Grünen” i nie jest wykluczone, że przejmie ona jesienią władze w Niemczech. Z ambasadorem rozmawialiśmy o ideowej orientacji „Die Grünen” i o planach stworzenia wspólnej europejskiej armii. Poniżej wideo - zapraszamy serdecznie do obejrzenia
Czytaj dalej
Jesteśmy świadkami niezwykłego sukcesu Roobensa z Bytomia, który zaskakuje nowymi pomysłami. Upowszechnia Śląsk nie tylko jako miejsce dobre do pracy i samorozwoju, ale jako przestrzeń kultury. Działa zarówno w miastach jak i w sferze wirtualnej, dzięki czemu wpływa na starsze i młodsze pokolenia. Z okazji pięćdziesięciolecia katowickiego Spodka we współpracy z miastem Katowice przygotował serię bilbordów, które zagościły w Katowicach, Zabrzu, Gliwicach, Bytomiu, Chorzowie i Tychach.
Czytaj dalej
Z okazji 30-lecia podpisania traktatu polsko-niemieckiego w parlamencie kraju związkowego Brandenburgii odbyła się uroczysta sesja. Zorganizowano ją w celu uczczenia pozytywnych skutków tego dokumentu. Honorowym gościem sesji był polski ambasador w Berlinie Andrzej Przyłębski. Jego wystąpienie wywołało jednak kilka gwałtownych kontrowersji.
Czytaj dalej
Pochodząca z Kłodzka Gudrun Schmidt jest emerytowaną dziennikarką największej regionalnej w Europie, Westdeutscher Rundfunk (WDR) w Kolonii. W latach 90. zaprosiła do współpracy dziennikarzy ówczesnego Zespołu Producenckiego „Pro Futura”. Dziś wspiera działania portalu Spectrum.direct, który postrzega jako naturalną konsekwencję nawiązanych wówczas kontaktów.
Czytaj dalej
Gdy wjeżdżamy do miasteczka obok Bielska-Białej wita nas dwujęzyczne pozdrowienie. „Witamy w Wilamowicach”, a zaraz obok „Skiöekumt y Wymysöu”. Zwyczajna miejscowość kryje w sobie nadzwyczajną tajemnicę. Ludzie znikąd mówiący w języku, który kilka narodowości chce określić jako ich dialekt, walczą o swoje prawa. Mówią, że nie są Niemcami, Holendrami ani Słowianami, tylko Wilamowianami! Tworzą własną kulturę i dbają o zachowanie dziedzictwa.
Czytaj dalej
O tym, że mecze piłki nożnej na poziomie międzynarodowym w Lidze Mistrzów odbywają się pod hasłem tolerancji rasowej i w duchu zasad fair play wie każdy fan futbolu. Jednak polskie rozgrywki drużynowe odsłaniają głęboko zakorzenione konflikty na tle narodowościowym. I w tym miejscu pojawia się pytanie: Skąd w sporcie, który z założenia ma łączyć ponad podziałami, znalazło się miejsce na nienawiść?
Czytaj dalej
Z Europosłem Łukaszem Kohutem rozmawialiśmy o spisie powszechnym, o walce o uznanie języka i tożsamości Ślązaków oraz o stosunkach na linii Ślązacy-Mniejszość Niemiecka. Pana Posła zapytaliśmy również, czy czuje się nowym liderem śląskich środowisk oraz kiedy tak naprawdę zrozumiał gdzie jest jego Heimat i co dla niego oznacza bycie Ślązakiem.
Czytaj dalej
Patronka Europy, której dziadkowie pochodzili ze Śląska. Sądziła, że pozostanie ateistką, gdyż nie ufała niczemu, czego racjonalnie nie zbadała. By wstąpić do klasztoru musiała sprzeciwić się woli matki żydówki. Zachowała godność i wiarę, w czasach które miały je zniszczyć. Wybierała zawsze najtrudniejsze rozwiązania i bezgranicznie ufała nauce. Edyta Stein czyli kobieta pełna kontrastów, która swoje szczęście odnalazła w habicie karmelu.
Czytaj dalej.jpg)
Z powodu pandemii kolejne Święta Wielkanocne spędzimy w domach. Może to właśnie odpowiedni czas, by przyjrzeć się tradycjom. Na Śląsku są one wyjątkowe, gdyż kultura ta ma korzenie słowiańskie, które przez setki lat ulegały germańskim wpływom. Wokół niej narosły również wpływy innych obyczajów. Dlatego dziś na Śląsku przeplata się wiele różnorodnych tradycji. Warto zastanowić się, jakie dominują w naszych rodzinach. N
Czytaj dalej
W kulturze rozrywkowej panuje moda na szokowanie i dawanie gotowych odpowiedzi. Krystian Lupa stara się działać odwrotnie. Wychodząc od tego, co pozornie oczywiste zasiewa wątpliwości. Sam mówi, że jego praca to ciągłe bycie pod wpływem marzeń. Niewielu z nas wie, że ten najwybitniejszy reżyser teatralny w Polsce wyrósł ze śląskiej ziemi. Inspiracje niemiecką kulturą stały się fundamentem jego wyjątkowych inscenizacji.
Czytaj dalej
Towarzystwo Społeczno-Kulturalne Niemców na Śląsku Opolskim (TSKN) już z nazwy jest stowarzyszeniem, które stawia sobie za cel rozwój życia kulturalnego. Tymczasem po prawie ćwierć wieku obecności w różnych rządzących koalicjach w Sejmiku mniejszość niemiecka w życiu kulturalnym regionu jest ciągle nieobecna. Absurdalność tej sytuacji osiągnęła swój kolejny Zenit. Filolog i menager kultury, Zuzanna Donath-Kasiura, została wicemarszałkiem odpowiedzialnym za służbę zdrowia.
Czytaj dalej
Ruch Autonomii Śląska poparł aktywnie środowisko mniejszości niemieckiej w konflikcie z wiceministrem Aktywów Państwowych, Januszem Kowalskim. Polityk odnowił stary spór. Zaczynając swoją wypowiedź od słów: „Tu jest Polska!” wyraził swoją niechęć do dwujęzycznych tablic z nazwami stacji kolejowych w podopolskich miejscowościach. Są one od lat solą w oku prawicowych środowisk. W ocenie Autochtonów są jednak ważnym elementem utrzymania tożsamości.
Czytaj dalej
Od 15 lat toczy się dyskusja w sprawie nadania Ślązakom statusu mniejszości narodowej. I tak samo długo ignoruje się wolę 850 tysięcy ludzi, którą wyrazili w demokratycznej procedurze spisu powszechnego już w 2011 roku. Kończący swoją kadencję Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar wystąpił do Premiera RP z przypomnieniem o prawach Autochtonów. W ocenie RPO, Ślązacy jak najbardziej spełniają kryteria mniejszości etnicznej, ale jednak nie mogą korzystać z praw ustawy o mniejszościach narodowych. Bodnar apeluje o nowelizację tych przepisów.
Czytaj dalej
Strój ludowy nie jest powodem do chluby. Wkładając go, czujemy się jak przebieraniec. Nie łączy się on z wiedzą, rozwojem czy kulturą. Przywodzi na myśl niewykształcony proletariat. Takie skojarzenia wobec autochtonów narzucili Niemcy, a Polacy utrwalili. To jednak nie znaczy, że nie warto w żaden sposób ukazywać swojej odrębności etnicznej. Powinniśmy być dumni z tego skąd pochodzimy i kim jesteśmy.
Czytaj dalej
To zimowe piekło trwało przez trzy dni 1945 roku. Wówczas w Rogowie Opolskim i okolicach zginęło 33 mężczyzn w sile wieku, a także ówczesny administrator parafii Św. Filipa i Jakuba Ks. Alojzy Zug. Mógł uciec na zachód, ale z własnej woli pozostał na miejscu ze swoimi parafianami, wiedząc że najprawdopodobniej zginie tej zimy. W okolice Rogowa Sowieci dotarli 26 stycznia…
Czytaj dalej
Pomniki i zabytki architektoniczne z czasów pruskich na Górnym Śląsku rzadko budzą zainteresowanie. Historii regionalnej w szkołach uczy się sporadycznie. Część z tych obiektów budowali autochtoniczni arystokraci, Henckel von Donnersmarck, Ballestrem, Schaffgotsch. Ich nazwisk większość obecnych mieszkańców tej ziemi nigdy nie słyszała. Tylko nieliczni próbują coś czytać. Dlatego usytuowanie ich w historii sprawia kłopot. Rozwiązaniem problemu mogą być kody QR.
Czytaj dalej
„Gdy odszedłeś, płacze blues” – Takimi słowami wspominał swojego zmarłego młodszego brata Józef Srzek. I rzeczywiście śmierć Jana „Kyksa” Skrzeka to niepowetowana strata dla śląskiej sceny muzycznej. Chociaż od niespodziewanej śmierci bluesmana minęło już sześć lat to pozostawił po sobie wyrwę, której nikt już godnie nie zapełni. Spuścizną muzyka to wyjątkowe melodie i teksty śpiewane przez niego w ślunskiej gołdce.
Czytaj dalej
Piece kaflowe kojarzą się bardziej z pałacami, w których były one ozdobą arystokratycznych salonów. Dziś stoją one jeszcze w wielu przedwojennych domach. Są one naturalnie mniej okazałe od tych pałacowych, ale dla wielu mieszkańców są one częścią ich rodzinnych tradycji. Kojarzą się z dzieciństwem i domowym ogniskiem. Piece są jednak nie tylko źródłem dramatycznego zanieczyszczenia środowiska, ale i zatruć czadem.
Czytaj dalej
Przed 23 laty nadano w Polsce Sejmikom Wojewódzkim realną władzę. Od tego momentu bardzo niewiele było spraw, w którym demokratycznie wybrani przedstawiciele Mniejszości Niemieckiej z determinacją występowali w interesie środowiska Autochtonów. A więc tego, które ich wybrało. Rafał Bartek udowodnił w ostatnich dniach, jakie znaczenie mogą mieć radni z TSKN.
Czytaj dalej
© Spectrum.direct
45-676 Opole, ul. Miodowa 1
E-mail: redakcja@spectrum.direct
